Darowizna nieruchomości. Czy można ją cofnąć?

Darowizna nieruchomości. Czy można ją cofnąć?

Dobre relacje rodzinne to bez wątpienia powód do radości. Nie chodzi tylko o stronę emocjonalną, która jest niezwykle ważna, ale również o kwestieekonomiczne wynikające z dobrych więzi z bliskimi. Do takich należą darowizny, które są wyrazem chęci pomocy dzieciom czy wnukom, a jednocześnie pozwalają uniknąć formalności spadkowych. Co jednak, kiedy relacje rodzinne ulegają pogorszeniu? Czy jest prawna możliwość cofnięcia darowizny?

Prawo przewiduję sytuację, w której można cofnąć darowiznę. Dotyczy to określonego zachowania obdarowanego, które dotyczy tzw. rażącej niewdzięczności. Trzeba jednak wyjaśnić na czym ona polega. Możemy tutaj wyróżnić kilka definicji, które pomogą określić lub wykluczyć taką sytuację:

  • długotrwałe i stale powtarzające się naganne postępowanie obdarowanego, który celowo i rozmyślnie dokucza osobie, od której uzyskał majątek,

  • uporczywe niewypełnianie moralnego obowiązku, pomocy w chorobie czy wsparcia w przypadku niedołężności,

  • jednorazowe zachowanie, które według prawa jest uznawane za przestępstwo lub wykroczenie, popełnione na szkodę darczyńcy, np. kradzież, zniesławienie czy pobicie.

Z pewnością jednak rażącą niewdzięcznością nie możemy nazwać incydentalnej sprzeczki czy nawet poważnej rodzinnej kłótni. Warto dodać, że darczyńca nie może również cofnąć darowizny w sytuacji, w której rażąca niewdzięczność została przez niego wybaczona. Odnosi się to także do przyszłości, co oznacza, że wyrządzona darczyńcy przykrość, ale przez przebaczona, nie może być później podstawą do cofnięcia darowizny. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy obdarowany dopuści się ponownie rażącej niewdzięczności. Wówczas jest to podstawa do jej wycofania.

O ile darowiznę możemy przekazać podczas jednej wizyty u notariusza, o tyle jej cofnięcie bez zgody obdarowanego możemy wykonać tylko na drodze sądowej. Należy pamiętać, że powody decyzji o cofnięciu darowizny będą przedmiotem postępowania dowodowego, co oznacza, że będziemy musieli przedstawić szczegółowe okoliczności. Możemy to zrobić na podstawie konkretnych dokumentów, np. obdukcja lekarska, zeznania świadków czy nawet nagrania audio lub video. Kluczowy jest również fakt, że podstawowym interesem osoby obdarowanej będzie udowodnienie, że przedstawiane jako podstawa do cofnięcia darowizny zachowanie nie miało miejsca lub zostało przez obdarowanego wybaczone.

UWAGA! Jeżeli chcemy odzyskać darowaną nieruchomość mamy na to tylko rok od chwili, w której dowiedzieliśmy się o istnieniu przyczyny, będącej podstawą do cofnięcia darowizny. Jednocześnie aby działać skutecznie należy zachować kolejność takiego postępowania. Pierwszym krokiem jest wezwanie drugiej strony – w przypadku wystąpienia rażącej niewdzięczności – do zwrotu darowanego mienia. Jeśli wezwanie nie przyniesie założonego skutku, wówczas konieczne jest wniesienie sprawy do sądu. Pamiętajmy jednak, że wszystkie nasze czynności realizowane w celu cofnięcia darowizny, aby były skuteczne muszą być dokonywane w formie aktu notarialnego. W przeciwnym wypadku zostaną uznane za nieważne. Wniesienie sprawy do sądu wiąże się również z koniecznością uiszczenia opłaty, której wysokość wynosi 5% wartości przedmiotu sporu.

Źródło: kodekspracy.blogspot.com